Nederland mist EU-deadline voor toegang tot UBO-registers

Acht organisaties roepen het kabinet op de toegang alsnog snel te regelen.

Open State Foundation roept, samen met zeven andere organisaties, het kabinet op tot snelle actie. Sinds 10 juli 2026 kunnen journalisten, gemeenten, advocaten, onderzoekers en ngo’s in Nederland nog steeds niet achterhalen wie er werkelijk achter een bedrijf of trust schuilgaat, terwijl de EU die toegang op die datum verplicht stelde voor partijen met een legitiem belang.

Op 10 juli verstreek de EU-deadline waarop lidstaten toegang tot de UBO-registers moesten regelen voor partijen met een legitiem belang. Nederland heeft dat niet gedaan. De benodigde wetgeving, het wijzigingsbesluit, staat nog op de wetgevingskalender en is niet genomen door het kabinet. De Raad van State adviseerde vorige maand om het besluit niet in de huidige vorm aan te nemen, omdat het nog niet in lijn is met de richtlijn.

UBO-registers tonen wie de uiteindelijke belanghebbende van een bedrijf is, en die informatie is onmisbaar bij het bestrijden van corruptie, belastingontduiking en misbruik van publiek geld. Zij dragen bovendien bij aan de integriteit van overheidsaanbestedingen en aan het bepalen van aansprakelijkheid bij schendingen van arbeidsrechten of milieuregels. Zonder toegang wordt onderzoek naar deze misstanden trager, duurder en soms onmogelijk.

Dat is geen theoretisch bezwaar. Pointer liep er tegenaan in het onderzoek naar zorgcowboys, die hun belangen wegstoppen achter bedrijfsconstructies die zonder registertoegang niet volledig te ontrafelen zijn; het onderzoek kostte daardoor extra tijd en geld, en de kans is reëel dat fraudeurs buiten beeld bleven. OCCRP en Follow the Money konden Chinese overnames van Europese infrastructuur alleen in kaart brengen doordat Luxemburg zijn register opende voor belanghebbenden, iets wat in Nederland juist niet goed is geregeld.

Nederland behoort tot de achterblijvers: van de 27 lidstaten hadden op de deadline slechts zeven landen de toegang daadwerkelijk geregeld, waaronder Duitsland, Frankrijk en Denemarken. Het verstrijken van de deadline heeft directe gevolgen, want de Europese Commissie kan een inbreukprocedure starten. Bij vertraagde implementatie van vergelijkbare richtlijnen kregen Roemenië en Ierland eerder boetes opgelegd van 2 en 3 miljoen euro.

Wij roepen het kabinet op tot een snelle, correcte invoering. Concreet betekent dit dat het kabinet het wijzigingsbesluit aanpast zodat het in lijn is met de richtlijn en het vervolgens aanneemt, inclusief het schrappen van de meldingen aan UBO’s bij inzage, zoals de Raad van State adviseert. Transparantie over wie bedrijven bezit is geen luxe, maar een voorwaarde voor vertrouwen in ons bedrijfsleven en onze rechtsstaat.

Deze gezamenlijke oproep is opgesteld door Open State Foundation en mede-ondertekend door NVJ, OCCRP, Transparency International Nederland, Foundation Max van der Stoel, Pointer, Tax Justice NL en de VVOJ