Meest kritieke materialen komen vooral uit China

Van de acht meest kritieke materialen voor de Nederlandse economie worden zeven materialen vooral verwerkt in China voordat ze in materiaal- of productvorm in Nederland aankomen. Gallium is het meest kritieke materiaal. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van nieuw onderzoek.

Voor alle kritieke materialen op de officiële EU-lijst is gekeken naar het economische belang voor Nederland, het leveringsrisico en de verwachte groei van de vraag. Van de acht materialen met de hoogste gecombineerde score is Nederland voor zeven materialen sterk afhankelijk van China: gallium, zeldzame aardmetalen, germanium, grafiet, lithium, kobalt en silicium metaal.

Deze materialen zijn onder andere cruciaal voor de halfgeleiderindustrie, defensie en de energietransitie, terwijl de import ervan geopolitiek kwetsbaar is. De vraag naar deze materialen groeit doordat er meer behoefte is aan geavanceerde mobiliteit, computerkracht, en energie- en defensiesystemen.

Voor de zeven genoemde materialen vindt minimaal 74 procent van de mondiale verwerking in China plaats. Gallium komt met 99 procent het vaakst uit China, gevolgd door grafiet met 94 procent en zeldzame aardmetalen met 84 procent. Alleen bij niobium speelt China vrijwel geen rol en is Nederland juist afhankelijk van Brazilië.

Download CSVToon tabelAandeel China in verwerking van de meest kritieke materialen, 2025MateriaalAandeel China in mondiale verwerking (2025) (%)Gallium99Zeldzame aardmetalen84Germanium74Grafiet94Lithium74Kobalt76Niobium0,5Silicium metaal79Bron: CBS, IEAAandeel China in verwerking van de meest kritieke materialen, 2025MateriaalAandeel China in mondiale verwerking (2025) (%)Gallium99Zeldzame aardmetalen84Germanium74Grafiet94Lithium74Kobalt76Niobium0,5Silicium metaal79Bron: CBS, IEA

Van de genoemde materialen heeft gallium de grootste kritikaliteit. In de eerste plaats kent gallium een groot leveringsrisico, omdat China bijna de gehele wereldproductie controleert en dit metaal inzet als geopolitiek drukmiddel via strikte exportbeperkingen.

In de tweede plaats is het van groot belang voor de Nederlandse economie omdat het de basis vormt voor de microchips en hightech van grote bedrijven.

In de derde plaats groeit de vraag naar gallium explosief, omdat de overstap naar AI, elektrische auto's en snellere netwerken chips vereist die veel krachtiger en energiezuiniger zijn dan de huidige siliconenchips.

De andere materialen hebben een wat lagere gecombineerde score, vanwege een relatief lager leveringsrisico (zoals lithium), economisch belang (zoals germanium) of verwachte vraaggroei (zoals niobium).

Download CSVToon tabelOnderliggende elementen van kritikaliteit, 2024MateriaalKritikaliteitVerwachte groei vraagLeveringsriscoEconomisch belangGallium9,79,010,010,0Zeldzame aardmetalen7,79,05,19,9Germanium7,78,08,46,7Grafiet7,59,05,58,6Lithium7,410,04,39,3Kobalt7,38,06,08,2Niobium7,15,08,38,5Silicium metaal7,17,06,87,41) Alles is hier geschaald van 1 (laagst scorende materiaal) tot 10 (hoogst scorende materiaal).Onderliggende elementen van kritikaliteit, 2024MateriaalKritikaliteitVerwachte groei vraagLeveringsriscoEconomisch belangGallium9,79,010,010,0Zeldzame aardmetalen7,79,05,19,9Germanium7,78,08,46,7Grafiet7,59,05,58,6Lithium7,410,04,39,3Kobalt7,38,06,08,2Niobium7,15,08,38,5Silicium metaal7,17,06,87,41) Alles is hier geschaald van 1 (laagst scorende materiaal) tot 10 (hoogst scorende materiaal).

Hoewel sommige van de kritieke materialen vrij onbekende namen hebben, zijn ze veelgevraagd door hun specifieke en unieke eigenschappen en toepassingen. In 2025 importeerde Nederland voor 17,2 miljard euro aan kritieke materialen en voor 123,9 miljard euro aan producten met kritieke materialen van buiten de EU. Bijna een derde van de invoerwaarde van buiten de EU bevat kritieke materialen. De onderstaande figuur geeft een overzicht van hoe alle kritieke materialen scoren op economisch belang, leveringsrisico en toekomstige vraag.

Beweeg met je muis over de figuur om de materialen en data te bekijken. *voorlopige cijfers